Arap Harflerinin 4 Formu
Harfler, kelimedeki konumuna göre farklı şekil alır
Harf Birleşim Kuralları
Hangi harfler birleşir? Hangi harfler birleşmez?
🟢 Her İki Yönden Birleşen Harfler
23 harf Bu harfler hem sağdaki hem soldaki harfe bağlanır. Kelimenin başında, ortasında ve sonunda farklı form alır.
🔴 Yalnızca Sağdan Birleşen Harfler
6 harf Elif, Dal, Zel, Ra, Ze ve Vav harfleri sollarına bağlanmaz. Bu yüzden bu harflerden sonra gelen harf yeni bir "blok" başlatır.
📝 Elif + Lam = Lâm-Elif
Lam harfinden sonra Elif geldiğinde özel birleşik form oluşur. Bu forma Lâm-Elif denir ve alfabenin 29. harfi olarak kabul edilir.
✋ Sona Yakın Örnekler
Soldan sağa okumayı alıştıktan sonra harf gruplarını tanımaya çalış. Her kelime birleşmiş harflerden oluşan bir "blok zinciri"dir.
💡 Dal ve Ra Örneği
Dal (د) ve Ra (ر) sağdan bağlandıktan sonra soldan bağlanmaz; bu yüzden sonraki harf yalnız veya yeni grup başlatır.
🌙 Güneş & Ay Harfleri
"Al" (ال) takısından sonra gelen harf "güneş harfi" ise lam sesini yutar ve şeddeli okunur. "Ay harfi" ise lam sesli okunur.
Noktalı ve Noktasız Harfler
Benzer formdaki harfleri nokta sayısıyla ayırt et
🔤 Med Harfleri & Okuma İşaretleri
Harekeler, cezim, şedde ve uzatma harfleri
◌َ Fetha — Üstün
Harfin üstüne konur. Harfi kısa "a" sesiyle okuttur. Türkçe'deki "a" veya "e" sesine benzer: bâ, ke, ra
◌ِ Kesra — Esre
Harfin altına konur. Harfi kısa "i" sesiyle okuttur. Türkçe'deki "i" sesine benzer: bi, ki, ri
◌ُ Damme — Ötre
Harfin üstüne küçük vav şeklinde konur. Harfi kısa "u" sesiyle okuttur: bu, ku, ru
◌ً Tenvîn-i Fetha
Çift fetha. Kelimenin sonunda "en/an" sesi verir. Belirsiz isim hâlini (nekre) gösterir: kitâben, ilmen
◌ٍ Tenvîn-i Kesra
Çift esre. "in" sesi verir. Belirsiz isim hâlinin çekim ekidir: kitâbin, ilmin
◌ٌ Tenvîn-i Damme
Çift ötre. "un" sesi verir. Belirsiz yalın hâli gösterir: kitâbun, ilmun
◌ْ Cezim — Sükûn
Harfin üstüne küçük yuvarlak (°) şeklinde konur. Harfin harekesiz/sessiz okunacağını gösterir. O harften sonra sesli gelmez: mel-ik, qalb, 'ilm
◌ّ Şedde — Teşdid
Harfin üstüne "w" şeklinde konur. Harfin iki kez okunacağını (şiddeli/çift söyleneceğini) gösterir: Rabb-be-nâ, Mu-ham-med, in-ne
◌َ + ◌ّ Fetha + Şedde
Şedde ve harekeler birlikte kullanılabilir. Şedde üste, hareke şeddenin üstüne veya altına yazılır: Rabb-be, cen-ne
◌ٰ Elif Maksûre Harekesi
Küçük elif işareti. Uzun "â" sesini gösterir fakat elif harfi yazılmaz. Özellikle bazı isimlerde ve Kur'an yazımında kullanılır.
ا Uzatma Elifi — Uzun "â"
Fethalı (üstünlü) bir harften sonra gelen harekesiz elif, o harfin sesini uzatır.
📢 Okunuşu: Uzun "â" sesi — Türkçe'deki "â" gibi (kâtip, bâb).
✏️ Kitâbun, kâle, salâtun
💡 Not: Elif, kalın harflerin (ص ض ط ظ) yanında gelirse ses biraz daha kalın/arkada telaffuz edilir.
و Uzatma Vav'ı — Uzun "û"
Ötreli (ötrelü) bir harften sonra gelen harekesiz vav, o harfin sesini uzatır.
📢 Okunuşu: Uzun "û" sesi — Türkçe "û" gibi (rûh, nûr).
✏️ Nûrun, yekûlü, resûlun
💡 Not: Vav, med harfi olarak kullanıldığında ayrı bir harf sesi çıkarmaz; sadece önceki hecenin "u" sesini uzatır.
ي Uzatma Ye'si — Uzun "î"
Esreli (altlı) bir harften sonra gelen harekesiz ye, o harfin sesini uzatır.
📢 Okunuşu: Uzun "î" sesi — Türkçe "î" gibi (îman, dîn).
✏️ Kerîmun, Rahîmun, fî
💡 Not: Ye, ince harflerin yanında ince (ön damak), kalın harflerin yanında biraz daha ortada telaffuz edilir.
📏 Med Harflerinin Ortak Özellikleri
1. Med harfleri daima harekesiz (cezimsiz de olsa) gelir.
2. Önceki harfle aynı türde sesli uyum taşırlar: elif→fetha, vav→damme, ye→kesra.
3. Temel uzatma 1 elif süresi (yaklaşık 1 vuruş) olup, med kurallarına göre 2–6 elife kadar uzayabilir.
4. İnce bir harften sonra gelen med harfi o harfi biraz inceltir (özellikle ye); kalın bir harften sonra gelen elif ise kalınlığı pekiştirir.